خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران
سرویس: بهداشت و درمان - خانواده

رییس مرکز توسعه شبکه و ارتقا سلامت وزارت بهداشت به تشریح ده فاز پیش بینی شده برای استقرار پرونده الکترونیک سلامت در کشور پرداخت و گفت: اکنون 167 شهرستان و 232 شهر در کشور در رابطه با این موضوع فعال هستند.
دکتر محمد اسماعیل مطلق در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا، در تشریح مراحل پیش بینی شده برای استقرار پرونده الکترونیک سلامت در کشور، گفت: البته این کار فراتر از پرونده الکترونیک است و بحث سامانه خدمات سلامت ایرانیان مطرح است که پرونده الکترونیک سلامت بخشی از آن است. در این برنامه کل خدمات قابل ارایه در نظام سلامت با رویکرد استفاده از فناوری اطلاعات (IT) ترسیم، مدیریت و اجرا می‌شود. بر اساس این برنامه، هر فرد باید دارای یک هویت الکترونیک باشد.
وی با اشاره به الزام قانونی برای استقرار پزشک خانواده در شهرهای زیر 100 هزار نفر تا پایان سال جاری، ادامه داد: استقرار پرونده الکترونیک سلامت نیزهمزمان با توسعه پزشک خانواده در این شهرها پیش می‌رود. به این ترتیب بر اساس پیش بینی‌های صورت گرفته، برای شش ماه نخست امسال، شهرهای زیر 50 هزار نفر جمعیت مد نظر قرار دارند و به تدریج تا پایان سال شهرهای زیر 100 هزار نفر نیز به این طرح می‌پیوندند. پس از آن نیز با گسترش برنامه پزشک خانواده به سطح دوم و سوم ارجاع، این سطح از خدمات نیز طی فازهای بعدی به این سیستم ملحق می‌شوند و به این ترتیب سیستم یکپارچه‌ای از خدمات سلامت برای ایرانیان در نظر گرفته می‌شود.
دکتر مطلق اقدامات کنونی در دست انجام برای استقرار سامانه خدمات سلامت ایرانیان و به دنبال آن پرونده الکترونیک سلامت را جمع‌آوری و سرشماری اطلاعات هویتی و شناسنامه‌ای و یک سری اطلاعات کلی از افراد تحت پوشش هر مرکز بهداشتی درمانی شهری دانست و گفت: در بسیاری از موارد سرشماری‌ها صورت گرفته و در حال حاضر روزانه اطلاعات حدود 20 تا 30 هزار نفر توسط استان‌های مختلف وارد سیستم می‌شود. انتظار است که با توجه به سرعت بخشیدن به کار دانشگاه‌ها به دنبال استقرار رایانه‌ها، آموزش و درگیر کردن شهرهای بیشتری در این امر، روند ثبت اطلاعات افراد افزایش یابد. امیدواریم این روند ثبت اطلاعات طی دو سه ماه آینده در شهرهای زیر 50 هزار نفر تکمیل شود. همچنین ثبت اطلاعات شهرهای زیر 100 هزار نفر نیز باید تا پایان سال جاری به اتمام رسد.
وی پرونده الکترونیک سلامت را دارای سه بخش عنوان کرد و گفت: بخش نخست پرونده الکترونیک سلامت، مربوط به اطلاعات هویتی و شناسنامه‌ای، بخش دوم مربوط به اطلاعات ویزیت پایه و قسمت سوم آن خدمات جاری را شامل می‌شود.
رییس مرکز توسعه شبکه و ارتقا سلامت وزارت بهداشت گفت: بخش نخست، اطلاعات هویتی، شناسنامه‌ای و گروهی از اطلاعات کلی افراد مانند وضعیت تحصیلی، شغلی، وضعیت بیمه و مواردی از این قبیل را شامل می‌شود. پس از آن مشخص می‌شود که هر فرد تحت پوشش کدام مرکز بهداشتی درمانی که پزشک خانواده و تیم سلامت در آنجا مستقر هستند، قرار می‌گیرد. در فاز بعدی این طرح، اماکن که طیف وسیعی از جمله مدارس، مساجد، واحدهای حرفه‌ای، صنعتی، توزیعی، خدماتی و ... را شامل می‌شوند همراه با شاغلین‌شان، سرشماری و وارد سیستم می‌شوند. به این ترتیب ممکن است اطلاعات افراد در دو قسمت ثبت شود؛ یک بار در داخل خانوار و بار دیگر در داخل اماکن. در فاز سوم که فاز اجرایی است، تیم‌های سلامت متناسب با جمعیت تحت پوشش، به صورت کامل در پایگاه‌ها و مراکز بهداشتی درمانی مستقر می‌شوند. به این ترتیب به ازای هر دو هزار و پانصد نفر، یک پزشک در مراکز بهداشتی - درمانی مستقر می‌شود. پرستار، کارشناس تغذیه، ماما و ... نیز به نسبت جمعیت بین چند پزشک به صورت مشترک مستقر می‌شوند.
وی فاز بعدی این طرح را فاز «ویزیت پایه» عنوان کرد و گفت: در این بخش سیستم الکترونیک به صورت هوشمند مشخص می‌کند که هر فرد با توجه به سن، جنس و شغل از منظر مسایل سلامتی نیازمند انجام چه بررسی‌هایی است. به این ترتیب تیم سلامت موظف است که اقدامات مربوطه را انجام و نتایج را وارد نرم افزار کند. به عنوان مثال به نظر می‌رسد که فشار خون افراد بالاتر از30سال باید کنترل شود؛ بنابراین هر فرد بالای 30 سال در محدوده تیم سلامت مستقر در یک مرکز بهداشتی درمانی باید از نظر فشار خون مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: به این ترتیب انتظار است که طی فراخوانی که صورت می‌گیرد، در ویزیت پایه، تیم‌های سلامت تمام افراد جامعه را ویزیت کنند. بنابراین تخمین زده می‌شود که با اجرای پزشک خانواده در شهرهای زیر100 هزار نفر و پیوستن پزشک خانواده روستاها به این ساختار در سال آینده جمعیتی حدود 8 میلیون نفر را در شهر و همچنین 17 تا 18 میلیون نفر در روستاها تحت پوشش قرار گیرند. یعنی در مجموع 26 تا 27 میلیون نفر جمعیت در روستاها و شهرهای زیر 100هزار نفر تحت پوشش پزشک خانواده و به دنبال آن پرونده الکترونیک سلامت قرار خواهند گرفت. اما فعلا بحث استقرار پزشک خانواده و سیستم الکترونیک سلامت در شهرهای زیر 100 هزار نفر مطرح است.

دکتر مطلق با بیان این که تا فاز چهار این طرح، تنها بررسی‌ها انجام می‌شود و در حقیقت این مساله برای پزشک خانواده و تیم سلامت روشن می‌شود که جمعیت تحت پوششان چه خصوصیاتی داشته و از چه مشکلاتی برخوردارند، ادامه داد: پس از آن، فاز پنج خدمات که فاز «ارایه خدمات» است، آغاز می‌شود. از این پس سیستم به صورت الکترونیک طوری برنامه‌ریزی می‌شود که تیم‌های سلامت را برای ارایه خدمات راهنمایی می‌کند و امکان نظارت از راه دور را برای سطوح نظارتی میسر می‌کند. به عنوان مثال یک بیمار مبتلا به فشارخون باید هر شش ماه یک بار کنترل شود، در اینجا سیستم باید بداند که فایل مربوط به کدام بیمار را هر شش ماه یک بار باز کرده و در اختیار تیم سلامت قرار دهد. بر این اساس اگر آن اقدام مربوطه انجام نشود و اعداد و ارقام آن وارد نشود، سطوح نظارتی می‌توانند کارهای انجام نشده سطح پایین‌تر خود را مشاهده کنند.
وی گفت: در این بخش، از نرم افزارهای «off line» و «on line» استفاده می‌شود؛ یعنی بخشی از کار off line انجام می‌شود اما گزارشات به صورت on line به سطوح بالاتر ارجاع می‌شود و می‌توان مشخص کرد که وضعیت ارایه خدمت و درصد پوشش خدمتی برای هر گروه سنی، جنسی و بیماری‌های مختلف چگونه است. این بخش، خدمت فعال است؛ یعنی خدماتی که اگر فرد خود دنبال نکند، تیم سلامت آنها را دنبال می‌کند که مادران باردار، پایش رشد کودکان، مسایل واکسیناسیون، پیگیری برخی بیماری‌های واگیر مانند سل و بیماری‌های غیرواگیر مانند دیابت، فشارخون، قلبی، روانی و ... را شامل می‌شود که هر کدام از آنها در بسته‌های خدمتی تعیین شده، برای اخذ خدمت واجد شرایط خاصی هستند.
دکتر مطلق فاز بعدی این طرح را مربوط به خدمات غیرفعال دانست و گفت: به عنوان مثال فرد مورد نظر سالم است و در مقطعی از زمان به یک بیماری مانند سرماخوردگی یا بیماری‌های دیگر مبتلا می‌شود. از این پس لازم است ساز و کار ثبت الکترونیکی تمام مراجعات فرد فراهم باشد. به این منظور باید تمام سیستم به صورت یکپارچه کار کند. در فاز بعدی این طرح مراکز بهداشتی - درمانی دولتی مستقر می‌شوند و به دنبال آن بحث نظام ارجاع به بیمارستان یا کلینیک مد نظر پزشک خانواده مطرح می‌شود. در این فاز، به منظور کنترل مسیر حرکت بیمار، بخش دولتی به صورت الکترونیک درمی‌آید و به این ترتیب خود به خود محتوای پرونده الکترونیک شکل می‌گیرد و این پرونده روز به روز کامل و کامل‌تر می‌شود.
وی با بیان این که در فاز هشتم این طرح با کمک سازمان‌های بیمه‌گر و ارتباطات بین بخشی که در داخل سیستم الکترونیک پیش بینی شده، بخش خصوصی را وادار به همکاری می‌کنیم، ادامه داد: به عنوان مثال اگر سیستم‌های بیمه‌ای بگویند که اسنادشان را تنها از طریق الکترونیک دریافت می‌کنند یا دفترچه‌های بیماران به کارت‌های الکترونیک تبدیل شود، خود به خود همه پزشکان مجبورند از سیستم الکترونیک استفاده کنند. با این سیاست بخش خصوصی حتی داروخانه‌ها و آزمایشگاه‌ها نیز درگیر این طرح می‌شوند و یک سیستم یکپارچه برقرار خواهد شد.
دکتر مطلق فاز 9 و 10 استقرار پرونده الکترونیک سلامت را فازهای مدیریتی عنوان کرد و گفت: فاز 9 این طرح فاز مشکل یابی و مساله یابی هر منطقه است. یعنی شاخص‌ها، اعداد و ارقام و فراوانی بیماری‌های مختلف را در مناطق مختلف نشان خواهد داد و مشکلات و معضلات بهداشتی درمانی هر منطقه را به ما گوشزد کرده و کمک می‌کند برای این که در فاز ده به برنامه‌ریزی برسیم.
وی گفت: انتظار داریم در طول برنامه پنج ساله پنجم کلیه اقدامات مربوط به استقرار پرونده الکترونیک سلامت به اتمام رسد و در پایان برنامه پنج ساله پنجم به فاز ده برسیم. اگر چنین شود شرایط ایده‌آلی است. خوشبختانه قوانین کافی برای استقرار این کار وجود دارد اما همت قابل توجه و در اولویت قرار گرفتن کار توسط دولت را نیز می‌طلبد. البته در وزارتخانه این همت و جدیت وجود دارد. از طرف دیگر این امر همکاری‌های بین بخشی فراوانی را می‌طلبد. به عنوان مثال مخابرات باید با وزارت بهداشت همکاری جدی داشته باشد؛ مانند کارت سوخت که چند سازمان دست به دست یکدیگر دادند و این طرح به سرعت اجرا شد.
دکتر مطلق در پایان گفت: در بحث سلامت نیز استارت‌های استقرار پرونده الکترونیک سلامت زده شده و بسیاری از عوامل پایلوت آن انجام شده است. به عنوان مثال این ده فاز مذکور به صورت پایلوت در بابلسر به صورت مینیاتوری مستقر شده است. در حال حاضر شهرهای زیر 50 هزار نفر مشغول ورود اطلاعات و سرشماری هستند. در مجموع 167 شهرستان و 232 شهر درگیر این موضوع هستند و روزانه نیز ورود اطلاعات حدود 20 تا 30 هزار نفر، صورت می‌گیرد که انتظار است با تسریع امور دانشگاه‌ها، این امر افزایش یابد.

کد خبر: 8806-00964
منبع خبر:
http://www.isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1404509